Klasik Yunan Mitolojisi ve Yunan Tanrilari

Yunan mitolojisi, klasikleşmiş mitolojide en bilindik olanıdır. İşte Yunan mitolojisinin doğuşu ve tanrıları hakkında bütün ayrıntılar.

Mitoloji; çok eski zamanlardaki gelmiş ve yaşamış olan ulusların inandıkları Tanrıların, kahramanların, perilerin, devlerin hayat ve maceralarından bahseden "Mit" (Mythe)ler ve hikayelerdir. Aynı zamanda Mitoloji; gerçek hayata uymayan bu efsanevi hikayelerin, masalların nasıl doğduğunu, nasıl geliştiğini, güzelleştiğini, ifade ettikleri anlamı, inancı ve bu alanda yetişen bilginlerin düşüncelerini bildiren bir ilimdir.

Yunan Mitolojisi, Eski Yunan'da oluşmuş mit ve öykülerin tamamıdır. Yunan mitleri; medeniyetin beşiği olan Akdeniz kıyılarında ve Ege bölgesinde yaşayan insan topluluklarının sanatı, ahlakı, dini, aile teşkilatı ve siyasi hayatı üzerinde derin etkiler yapmıştır.

Evrenin Yaradılışı ve Tanrıların Doğuşu

Eski Yunanlıların öğrenmek istedikleri ilk şey "Dünyanın yaradılışı" meselesiydi. Onlar, yerin, göğün, denizin, ışığın, suyun, havanın nasıl yaratıldığını bilmek istiyorlardı. Yeterli bilgileri olmadığı için bütün bu şeyleri ve diğer tabiat hadiselerinin canlı birer varlıkgibi tahayyil ederek incelemeye koyuldular. Yeri, göğü, suları birer tanrı saydılar. Onlara birer insan şekli verdiler.

Buna göre; Khaos karışık ve hiç bir şekil almamış olan uçsuz bucaksız boşluğu ve karanlığı ifade ediyordu. Khaos'dan geniş göğüslü herşeyin dayanağı olan Gaia(Yer) çıktı. Sonra sevginin temeli, bütün varlıkları, her şeyi birbirine doğru çeken, birleştiren, hayatı kuran çoğalma sembolü olan Eros(Aşk) doğdu.

Khaos'dan Erebos (Gece) doğdu. Onlar da birleşerek yerin üst tabakasının ışığı olan Aither ve yeryüzünün ışığı olan Hemera'yı doğurdular. Işık meydana geldikten sonra yaratılış durmadan devam etti. Khaos bunları doğururken Gaia da ölümsüzlerin yeri olan ve yıldızlarla bezeli bulunan göğü Uranus'u doğurdu. Ona, yani göğe kendi büyüklüğünü verdi ki tamamıyla kendisini kaplasın, içine alsın. Ondan sonra Gaia yüksek dağları, ahenkli dalgaları Pontos'u (Deniz) meydana getirdi.

Böylece evren varlık alanında göründükten sonra, onun üstünde yaşayacak ve ömür sürecekleri meydana getirmek gerekiyordu. Bunun için Gaia kendi öz oğlu Uranus ile birleşti. Onların birleşmelerinden Titanlar doğdu. Titanların altısı erkek, altısı dişi olmak üzere on iki taneydi. Bunlar; Okeanos, Koios, Krios, Hyperion, İapetos, Kronos, Theia, Rhea, Mnemosyne, Phebe, Tethys, Themis'di.

Daha sonra Kronos kendi kız kardeşi Rhea ile evlendi. Bu evlenme neticesinde Hestia, Demeter, Hera adında üç kızla, Hades, Poseidon, Zeus adlı üç erkek çocuk doğdu. Kronos Rhea'nın doğurduğu her çocuğunu yutar karnında saklardı. Rhea yanlız Zeus'u onun elinden kurtarabildi. Rhea taşı kundak bezlerine sarıp Kronos'a verdi. Kronos bu taşı hemen yuttu.

Zeus ormanların sık dalları arasında büyüdü. Olgunluk çağına gelince Zeus gizlendiği mağaradan çıktı. Kronos'dan yuttuğu taşı ve tanrıları kusturdu. Sonra da onu gökten kovup dünyanın dibine, yerin ve denizin alt tabakasının daha altına attı. Zeus, karısı Hera, çocukları, kardeşleri ve öbür tanrılarla Olympos dağına yerleşip saltanat sürmeye başladı.

Büyük Tanrılar

Zeus

Zeus, Olympos dağının ulu tanrısı, dünyanın sahibi, tanrıların ve insanların babası idi. Göklerde, yerlerde ne varsa hepsi onundu. Kardeşlerini Kronos'tan kurtardıktan sonraHades; Yeraltı dünyası, Poseidon; Okyanusların tanrısı olur. Zeus, Olympos dağında oturur ve gök tanrısıdır. Yağmurları yağdırır, şimşekler çaktırır, gök gürletir, yıldırımları düşürür. Adaleti ve huzuru sağlar.

Ufuklarda bulutların bulunmadığı bir yaz sabahı; Yunanistan göklerinde görülen tatlı mavilik Zeus'tandır. Kuvvetini, kudretini göstermek isteyince, fırtınaların, rüzgarların zincirlerini çözer, onları denizlere gönderir, kayalık sahillere köpürerek çarpan dalgaları çoşturur. Gemileri ceviz kabukları gibi suyun üstünde sallar durur.

Zeus ekseriya yıldırımlar saçarak bulutları toplayıp fırtınalara yol verdiği ve bu suretle kudretini gösterdiği için onu "Yıldırım Saçan Tanrı" diye anarlar.

Hera

Kronos'un büyük kızı ve Zeus'un kız kardeşi olan Hera aynı zamanda baş-tanrının karısı idi.

Evlilik kraliçesidir. Evliliklerinde ve doğumlarında kadınların koruyucusudur. Efsaneye göre çok büyük güçleri vardır. Ateş tanrısı Hephaistos'u tek başına yarattığına inanılır. Ayrıca Ares (savaş tanrısı), Eris (uyumsuzluk tanrıçası), Elithyia (doğum tanrıçası), Hebe (gençlik tanrıçası) Zeus'tan olan çocuklarıdır.

Çok kıskanç bir eştir Hera; Zeus, Hera'yı defalarca aldattığı için defalarca da Hera tarafından cezalandırılır. Zeus'la ilişkide bulunan kadınlara gazabı da ağır olur. Kallisto'yu ayıya çevirmiştir. Ekho'nun sesini almıştır. Son derece iffetli,sadık ve tek eşliliğin timsalidir.

(Devam Edecek...)